Luyện Chữ Đẹp

Vấn đề chữ viết trong lịch sử dân tộc đã được nhiều giới nghiên cứu khác nhau như ngôn ngữ học, lịch sử, văn hoá học… quan tâm khảo sát từ góc độ khoa học của mình. Tuy nhiên, việc nhìn nhận vấn đề này ở khía cạnh lịch sử tiếng Việt thì có thể nói là chưa có nhiều, chưa đủ để giúp chúng ta hiểu rõ bản chất của hiện tượng văn hoá quan trọng này trong lịch sử dân tộc Việt. Vì thế, những trình bày của chúng tôi dưới đây chỉ là những đóng góp ban đầu của cá nhân về một vấn đề rất quan trọng không chỉ thuần tuý đối với lịch sử ngôn ngữ mà cả đối với xã hội. Điều đó cũng có nghĩa là chúng tôi tự giới hạn cách nhìn nhận vấn đề chữ viết qua lăng kính lịch sử tiếng Việt.

Trước khi đi vào chi tiết, xin trình bày đôi nét chung theo nhận thức của chúng tôi về vấn đề này. Chữ viết là một phương thức biểu thị chuỗi lời nói bằng những kí hiệu viết-đồ hình, do đó cũng như ngôn ngữ, nó luôn luôn mang tính hệ thống. Điều này cũng có nghĩa chữ viết luôn luôn là một dạng thức kí hiệu có tính hệ thống của ngôn ngữ. Chính vì thế, khi nhìn ở khía cạnh lịch sử, người ta chỉ có thể nói một kiểu văn tự nào đó đã ra đời khi những kí hiệu viết-đồ hình ấy đã thoả mãn tính hệ thống cả ở bản thân chúng lẫn sự hành chức của chúng.

Người ta có thể nhìn nhận tính hệ thống ở nhiều khía cạnh khác nhau. Nhưng có lẽ chỉ khi nào những kí hiệu viết-đồ hình đủ đảm bảo biểu thị chuỗi lời nói một cách đầy dủ thì tính hệ thống của nó mới được xác lập. Điều này có nghĩa là sự xuất hiện lẻ tẻ một vài kí hiệu chỉ đơn thuần là sự manh nha chứ chưa phải là một hệ thống chữ viết của một ngôn ngữ cụ thể. Điều này cũng có nghĩa là sự xuất hiện một hệ thống chữ viết của một ngôn ngữ cụ thể là một quá trình, với sự khởi đầu và thời điểm hoàn chỉnh.

Thời điểm hoàn chỉnh một hệ thống chữ viết của một ngôn ngữ cụ thể chính là dấu hiệu thể hiện tính hệ thống trong sự hành chức của chúng. Đặc điểm hình thức của dấu hiệu này có lẽ là khi ấy chủ thể ngôn ngữ đã có đầy đủ kí hiệu đồ hình để biểu thị chuỗi lời nói của mình và tốt nhất trong lịch sử người ta đã lưu giữ được nhũng văn bản sử dụng hệ thống chữ viết ấy. Với cách nhìn có tính lịch đại như trên, đối với chúng tôi, tính đầy đủ của kí hiệu đồ hình dùng để biểu thị chuỗi lời nói là điều kiện quan trọng nhất ghi nhận sự xuất hiện của một hệ thống chữ viết.

Theo Trần Trí Dõi (2005). Giáo trình lịch sử tiếng Việt (sơ thảo). Nxb Đại học Quốc gia Hà Nội, 2005.

Chữ ký của những người nổi tiếng và những người có quyền lực thường khá “khác người”. Ví dụ như chữ ký “chiếm nhiều diện tích” của Tổng thống Mỹ Obama; chữ ký “dài dằng dặc” của Thủ tướng Nga Putin, Thủ tướng Anh Brown; chữ ký uốn lượn của minh tinh Marilyn Monroe.

Chữ ký đầu tiên của Tổng thống Barack Obama khi ông ký vào một bản tuyên bố ngay sau lễ tuyên thệ nhậm chức, trở thành tổng thống thứ 44 của Mỹ.

Chữ ký của Charlie Chaplin với bộ râu mà ông dùng trong bộ phim “The Great Dictator” (Tạm dịch: Tên độc tài tàn bạo) năm 1940.

Chữ ký của ngôi sao bóng chày Mỹ Babe Ruth.

Chữ ký của Norma Jeane, Marilyn Monroe sau này, cuối một lá thư cô viết năm 1943 khi 16 tuổi.

Chữ ký của Tổng thống Mỹ Abraham Lincoln.

Chữ ký trên một hợp đồng của Madonna.

Chữ ký của cựu Phó tổng thống Mỹ Dick Cheney.

Chữ ký của Giáo hoàng Benedict XVI trên cuốn sổ khách mời của LHQ tại New York.

Chữ ký của Thái tử Anh Charles.

Chữ ký của Yusuf Islam, ca sỹ, nhạc sỹ nổi tiếng với tên gọi Cat Stevens.

Kính lúp soi một chữ ký trên bức tranh được cho là do Rembrandt vẽ.

Chữ ký của Thủ tướng Nga Vladimir Putin trên một công ước quốc tế.

Một bản hợp đồng có chữ ký của ban nhạc nổi tiếng Beatles.

Chữ ký của cựu Tổng thống Mỹ Bush George W. Bush trên một công ước quốc tế.

Chữ ký của cựu Tổng thống Mỹ Bill Clinton trên cuốn hồi ký “My Life” của ông.

Chữ ký của cựu Chủ tịch Cuba Fidel Castro trên một lá thư.

Chữ ký của Thủ tướng Anh Gordon Brown.

Chữ ký của nhà văn “Harry Porter” J.K. Rowling trên tập “Harry Potter and the Order of the Phoenix”

Chữ ký của cựu Thủ tướng Anh Tony Blair.

1. Đường nét thanh thản tự nhiên không cong quẹo, run rẩy . Ngập ngừng hay đứt đoạn lệch lạc : Những chữ ký nào có nét ấy là những chữ ký của những người ngay thẳng đàng hoàng , người cao quí và thường có tiền của . Những chữ ký này đôi khi dễ đoán ra tên thật .

2. Chữ ký có đường nét ngập ngừng, run , nhiều dấu móc , có vẻ chần chừ, rời rạc, chậm chạp và nối với nhau bởi những đường nét vụng về là chữ ký chỉ rõ hạng người không dứt khoát .

3. Chữ ký có những đường nét vòng vo như khoanh lấy một số chữ là biểu hiện của người dể bị phạm luật pháp , tù tội , vất vã .

4. Chữ ký có những nét nhọn cắt nhau, nghiên đổ, có nhiều vòng tròn bao lấy và k hông đều (to, nhỏ, không thẳng hàng ) thì đó là chữ ký của những người bệnh tâm thần .

5. Chữ ký có đường nét ngang ở trên và dưới . Ngoài ra các chữ nằm giữa 2 nét trên dưới ấy có khi tạo thành một đoạn thẳng dọc xuống song song thì đây là mẫu chữ ký của người có óc nhìn đời rất thực tế, biết làm ăn , vững chắc . Nếu là đàn bà thì đây là mẫu chữ ký của người có óc nhìn đời rất thực tế , biết làm ăn vững chắc .

6. Chữ ký của người có tay thương mại lớn , thức thời, khôn ngoan , hăng say làm ăn và xa quê hươn g. Đây là chữ ký của người hoạt động suông sẽ, giàu thiện chí , được nhiều người yêu thích . Người có mẫu chữ ký này thường được thành công tốt đẹp trong lãnh vực công ăn việc làm , kể cả tình cảm . Nếu những vòng ấy không được liên tục mà hở ra thì đây là mẫu người muốn vượt ra khỏi vòng cương toả, hay tự ý .

7 . Chữ ký mà những nét dọc chạy xuống cắt đường gạch dưới đít chữ ký là người bị thất bại chua cay .

8. Chữ ký có đường kéo xuống không cắt đường gạch dưới thường là chữ ký của người có công ăn việc làm lưng chừng . Tâm tính cũng vậy . Hay bỏ lỡ cơ hội , khó đi đến thành công .

9. Chữ ký có nét ngang phía trên đầu (ngắn ) thì đây là người không nhất tâm , mau thay lòng đổi dạ .

10. Chữ ký của người hay bị cản trở, đau khổ, và bị kẻ dưới ganh ghét, hãm hại thường có hai đường dọc thật ngă”n cắt lấy đườngang dưới .

11. Chữ ký có sự thay đổi công ăn việc làm hay chấm dứt công việc . Cuộc đời không xuông sẽ thường có dấu chấm chính giữa .

12. Chừ ký có những đường nét lên xuống, to nhỏ không đều , không thẳng hàng : đây là chữ ký của những người hay lo nghĩ , bồn chồn , hồi hợp .

13. Chữ ký có dấu chấm phía trên : người có vấn đề tinh thần ảnh hưởng lớn lao trong cuộc sống . Nếu cuối chữ ký có dấu chấm thì đó là dấu hiệu có sự cản trở ngăn chặn . Nhưng chính bản thân người ấy cũng thường hay dứt khoát , chấp nhận sự việc hay vấn đề một cách máy móc.

14. Chữ ký như bị gạch bỏ, chỉ người hấp tấp , hay căm giận, ghét, tức tối, thần kinh bị kích động , bị xáo trộn . Người hay tính chuyện trả đũa đối phương . Nếu nét cuối chữ ký quay lại cắt ngang chữ ký thì đây là người hay thất vọng , chán đời , chua cay, khinh bỉ mọi sự đên độ gàn bướng.

1. Chữ U và V tròn ở đáy? Bạn nhạy cảm và có tâm hồn thi ca.

2. Bạn gạch ngang chữ T ở giữa hay trên đỉnh? Gạch ngang càng thấp, bạn càng ít tham vọng.

3. Bạn ngoắc tròn chữ C ở trên đầu? Bạn rất kiêu ngạo.

4. Chữ A và O của bạn khép kín? Bạn đang che giấu một điều gì đó.

5. Chữ của bạn xiêu vẹo mọi hướng? Hãy cẩn thận. 70-80% những người phạm tội có chữ viết kiểu này, so với 10% dân số nói chung.

6. Chữ ký của bạn khác so với chữ viết thông thường? Bạn đang chuẩn bị có hành động mờ ám.

7. Chữ viết của bạn nhọn và góc cạnh? Hãy thư giãn đi, không việc gì phải căng thẳng.

8. Chữ viết của bạn béo lùn? Nếu chúng to nhất ở phần giữa, không mở rộng nhiều ở phần trên hoặc dưới, bạn có tính trẻ con.

Vùng chữ

Dựa vào độ cao của nét chữ có thể chia ra thành: rất cao, cao vừa phải, thấp hay là thấp vừa. Tất nhiên, việc chia ra như vậy có vẻ như chỉ đạt được mức độ chính xác tương đối. Chữ viết càng cao thì người viết đó có óc tưởng tượng phong phú và có tâm lý duy tâm. Chữ viết ở độ cao trung bình thì người viết đó là con người sáng suốt, thực tế. Người viết chữ thấp là người quan tâm đến yếu tố vật chất hơn là tinh thần.

Hướng chữ

Những người có chữ viết nghiêng về bên trái là người sống có nội tâm, luôn suy nghĩ. Nghiêng về bên phải là những người thích hướng ngoại, sống sôi nổi, thích làm việc. Người viết chữ đứng là người sáng suốt, cẩn thận, tự chủ.

Cỡ chữ

Người viết chữ lớn là những người có tính thích ngao du. Viết chữ trung bình là người có tính tự chủ tốt, có năng lực học tập, trong công việc thường tập trung cao độ. Người viết chữ nhỏ thường là các nhà khoa học nghiên cứu, người hay suy nghĩ cẩn thận, chín chắn trong công việc.

Hình dáng

Đây là đặc điểm dễ nhận ra của một kiểu chữ, chữ viết có góc cạnh nhọn sắc là người thông minh, biết giữ im lặng. Người viết chữ có vòng cong thì tinh thần nhiệt tình trong công việc, yêu nghệ thuật, âm nhạc, văn hóa. Người viết chữ rộng khoanh tròn thể hiện là người lười biếng, tính vị tha, vui vẻ thân thiện, thích xã giao nhưng luôn nghĩ về gia đình. Những người viết kiểu chữ vòng ngược lại phía trước hay có những móc về bên trái là những người có cá tính mạnh mẽ, kiêu ngạo.

Đường nền

Là đường tạo bởi chân các con chữ với nhau thành một đường kẻ. Đường nền hướng lên cao là người có lạc quan, nhiều hoài bão, nhưng dễ bị kích động, phấn khích. Nếu đường nền đi xuống thì tính tình của người viết khép kín, bi quan. Nếu đường nền đi ngang qua trang giấy là loại người sống có nguyên tắc, kỷ luật và quyết đoán, mạnh mẽ trong cuộc sống riêng tư.

Độ nhấn

Người bỏ nhiều sức lực vào cây bút khi viết nhấn mạnh xuống thì người đó là một kẻ hung hăng, tâm lý không vững vàng. Người viết khi nhấn bút trung bình là người điềm tĩnh biết kiềm chế bản thân và có khiếu hài hước. Người khi viết mà nhẹ nhàng trên trang giấy là người luôn cảnh giác đa cảm. Còn người viết có độ nhấn không đều là người có cá tính không vững vàng thay đổi tùy theo sắc thái tình cảm.

Tốc độ

Người viết nhanh, chữ đơn giản, nhỏ là người thông minh, có tài, tính quyết đoán, tâm lý thoải mái, dễ hòa nhập. Người viết chậm là người cẩn thận sống có nền nếp, tự chủ.

Chữ viết hoa

Chữ viết hoa mà rộng là người viết có tính cách khoa trương. Nếu viết hoa chữ nhỏ là người khiêm tốn. Còn người viết hoa trung bình là người cân bằng trí tuệ và tình cảm. Nếu viết hoa cao mà hẹp là người có tâm lý tốt nhưng khó hòa hợp, dễ thất bại. Người viết hoa to mà vòng cung chỉ ra con người có nhân cách lịch sự hòa nhã.

Theo Nét Chữ Đẹp

Tư thế ngồi học đúng là khi đầu và thân được giữ thẳng, hai vai hơi mở ra phía sau (nhờ vậy mà ngực được ưỡn căng ra phía trước), bụng gọn vùng thắt lưng hơi cong ra phía trước, chân thẳng. Cha mẹ cần hướng dẫn để điều chỉnh những tư thế sai lệch.

Tác hại của việc sai lệch tư thế

Nếu đứa trẻ có tư thế thân không đúng thì lồng ngực thu hẹp dần thành phẳng đều, các góc xương bả vai cách xa cột xương sống và bắt đầu nhô lên, lưng gù và bụng phình ra phía trước. Nếu không kịp thời điều chỉnh thì cột sống bị cong vẹo, xuất hiện đường uốn nghiêng làm lưng gù rõ rệt. Những điều này gây tổn hại rất lớn đến sức khỏe, bởi vì tim, phổi khó hoạt động, thở không sâu làm giảm tính cơ động của lồng ngực, giảm dung tích sống của phổi, trẻ sẽ dần dần yếu ớt, sức khỏe giảm sút rõ rệt.

Tư thế chung của cơ thể cũng phụ thuộc nhiều vào tư thế của cột sống và xương chậu. Điều đó có liên quan chủ yếu đến sự căng cơ và các dây chằng bao quanh cột sống và xương chậu. Cột sống là trục xương chủ yếu giữ đầu và thân mình.

Xương chậu được coi là nền tảng của cột sống. Nếu như những cơ của thân được phát triển đều thì sức kéo của các cơ co cân bằng với sức kéo của các cơ duỗi, lúc đó đầu và thân người được giữ thẳng. Tư thế bình thường của bả vai, tay chân phụ thuộc vào mức độ phát triển và trương lực (sự căng cơ) của các nhóm cơ của chúng – có ảnh hưởng lớn đến tư thế chung.

Biện pháp khắc phục

Điêu đặc biệt quan trọng là phải theo dõi chu đáo tới tư thế đúng của thân thể trẻ em. Không chỉ khi chúng ngồi, đi, nằm ngủ mà còn trong lúc hoạt động khác như vui chơi.

Nguyên nhân của sai lệch tư thế co rất nhiều. Có thể là thói quen chuyên đứng trên một chân (xương chậu ở tư thế so le và cột sống sẽ gãy vẹo về một phía), đi không đúng (thõng vai, gù lưng…) cần phải điều chỉnh thường xuyên với hiện tượng này.

Nhất thiết phải dạy trẻ biết ngồi đúng khi học bài. Chiều cao bàn, ghế cần phù hợp với chiều cao trẻ. Ví dụ: nếu như trẻ ngồi vẽ lâu ở bàn cao quá thì nó phải nâng vai mới đặt được tay lên bàn. Nếu như bàn lại thấp thì trẻ buộc phải co gập trên bàn, vai đầu gập về phía trước và dẫn tới gù lưng. Do vậy, phải điều chỉnh sao cho khoảng cách giữa chiều cao bàn và mặt ghế ngồi không thấp hơn 22cm và không cao hơn 27cm.

Ngoài ra, biện pháp quan trọng nhất để đề phòng và chữa sai lệch tư thế cơ thể là luyện tập thể dục. Đối với trẻ nhỏ, có thể tập các bài tập thể chất chung để củng cố sự phát triển đúng đắn của cơ thể. Khi trẻ được 5-6 tuổi có thể dần chuyển sang các bài tập chuyên môn có tác dụng hình thành tư thế đúng cho cơ thể. Những bài tập này có thể tiến hành dưới dạng trò chơi hoặc các hình thức vận động để hấp dẫn trẻ tham gia.

Theo Nét Chữ Đẹp

Tôi biết trình bày vở sạch đẹp và viết chữ rõ ràng như bây giờ là nhờ công lao của cô giáo chủ nhiệm cũng là cô giáo dạy văn của tôi những năm cấp III.

Và không chỉ dạy tôi viết chữ sạch đẹp, cô còn dạy tôi thật sự hiểu nét chữ để góp phần thể hiện nết người.

Ngày đó, tôi học khá tốt môn văn nhưng luôn bị trừ điểm trong bài kiểm tra vì chữ xấu và trình bày bài cẩu thả. Song tôi vẫn luôn tự hào về “tài” viết chữ “rồng bay phượng múa” và chỉ có mình tôi mới có thể đọc hết những gì tôi viết. Tôi luôn tự an ủi mình: “Chỉ người giỏi mới viết được chữ… khó đọc như vậy”.

Mới vào lớp 10 tôi “ẵm” về điểm 9 môn văn nhưng bị cô giáo phê vỏn vẹn hai chữ: “Cẩu thả”. “Chiến công” vang dội đó làm tôi nổi tiếng trong lớp. Tôi càng tự hào về mình hơn.

Rồi một hôm, cô chọn ra 10 bạn có chữ xấu nhất lớp để rèn chữ, trong đó có đứa con gái duy nhất là tôi. Tôi thầm thắc mắc: “Ai lại bắt học sinh cấp III rèn chữ bao giờ? Chúng tôi lớn rồi chứ đâu phải con nít tiểu học?”. Dù ấm ức nhưng không đứa nào dám lên tiếng vì cô là cô chủ nhiệm. Cô còn nhấn mạnh chữ tôi thuộc dạng “cần rèn đặc biệt”. Tôi còn mặt mũi nào mà nhìn mặt bạn bè trong lớp? Lần đầu tiên tôi cảm thấy xấu hổ về chữ viết của mình. Việc này làm tôi… hơi khó chịu cô.

Mỗi thứ hai đầu tuần, cô lại giao bài viết cho “10 gương mặt tiêu biểu” và thu bài vào cuối tuần. Những câu chuyện cô đưa để chúng tôi rèn chữ rất ý nghĩa. Có câu chuyện về ước mơ của một em nhỏ bị tật nguyền, có bài báo về bác nông dân nuôi bốn con học đại học, chuyện cô học trò nghèo thi đậu ba trường đại học… Nhiều câu chuyện làm tôi khâm phục và thuộc lòng.

Tôi đã ứa nước mắt khi đọc câu chuyện của Lê Vũ Hoàng, người đoạt vòng nguyệt quế cuộc thi “Đường lên đỉnh Olympia”. Lê Vũ Hoàng trở thành thần tượng của tôi về nghị lực vượt khó. Song tôi vẫn xem việc rèn chữ chỉ tốn thời gian và vô bổ. Tôi viết lại bài cô giao một cách vội vàng và miễn cưỡng. Vậy nên chữ viết của tôi đâu vẫn hoàn đó.

Một hôm, cô tặng tôi cây viết máy. Cây viết màu đen, bóng loáng, nặng trịch. Cầm cây viết trên tay, tôi tròn xoe đôi mắt nhìn cô. Cô nói: “Cô biết để rèn chữ đẹp không hề đơn giản. Chữ viết cũng thể hiện phần nào tính nết một con người. Rèn chữ cùng là tự rèn luyện bản thân mình. Vì vậy, em hãy coi đó như một cuộc thi phải vượt qua chính mình mới đạt được vinh quang. Trong bất kỳ việc gì cũng cần sự kiên trì em ạ!”. Giọng nói trong trẻo của cô như rót từng chữ vào tai tôi. Tôi xúc động đến nỗi nghẹn lời khi cảm ơn cô.

Có cây bút máy đẹp, tôi thích thú và chăm chỉ rèn chữ hơn. Viết bằng bút máy phải viết chậm, cẩn thận đưa từng nét chữ. Tôi lên hẳn một thời khóa biểu rèn chữ. Những ngày thứ bảy, chủ nhật, tôi như một học sinh lớp 1, ngoan ngoãn nắn nót từng con chữ. Rồi những bài kiểm tra văn của tôi không còn bị phê “chữ xấu”, “trình bày cẩu thả”. Đó là một chiến công lớn của tôi!

Năm lớp 12, cô chọn tôi làm đại diện cho trường đi thi học sinh giỏi văn cấp tỉnh. Trong những ngày học ôn cùng cô, tôi mới hiểu hóa ra cô đã nhận ra năng khiếu văn của tôi từ năm lớp 10. Tôi sẽ nhớ mãi lời cô dạy: “Học văn là học cách yêu thương con người”. Giải ba cấp tỉnh năm đó như một món quà nhỏ để tôi cảm ơn cô.

Đã hai năm xa cô. Bây giờ tôi là một sinh viên học tập tại TP.HCM. Dịp 20-11 năm nay tôi sẽ viết thư chúc mừng cô bằng cây bút máy cô tặng năm xưa. Và chắc chắn đó vẫn sẽ là những nét chữ tròn trịa nhất!

Theo TTO

Lũ trẻ thường gọi ông là thầy Nghiêm Quốc Đạt, một ông thầy già nhỏ thó nhưng tinh anh và vô cùng yêu mến các học trò của mình. Không chỉ nắm tay học trò, dạy từng nét chữ Hán mà hơn nữa thầy dạy cả nết người.

“Ông đồ” Nghiêm Quốc Đạt và học trò.

Thầy được gọi là người cứu những tâm hồn thơ trẻ khi chúng còn chưa nhuốm những thói hư tật xấu, trong khi đã có rất nhiều em hư hỏng. Hiện thầy vẫn sống giản dị trong ngôi nhà nhỏ, làng Sơn Đồng cạnh Trường THCS Sơn Đồng (xã Sơn Đồng, Hoài Đức, Hà Nội). Sơn Đồng là một làng văn hóa, làng nghề lâu đời. Dòng họ của ông trong làng có ban khuyến học, khuyến tài và ông cũng là một thành viên trong đó.

Một lần, các cụ cao niên trong ban khuyến học ngồi nói chuyện về việc con cháu bây giờ có điều kiện ăn học hơn hẳn thời xưa mà sao lắm đứa trẻ hư. Ông Đạt nghe xong, nghĩ ngợi một lát rồi nói: “Chúng hư là bởi chúng chưa hiểu rõ, sâu sắc được đạo làm người. Biết ít chữ Hán, tôi sẽ mở lớp dạy chữ miễn phí cho con cháu để chúng hiểu được đạo lý, bớt hư”.
Thế là từ đó, ông Đạt trở thành một người thầy ở cái tuổi 71 của mình. Một người thầy không chỉ dạy cho học trò nét chữ, mà còn giảng rất nhiều về đạo lý làm người, về cách học làm người. Qua từng nét chữ, người ta có thể đoán được tính người. Thầy Đạt là một lão nông uy tín của làng, am hiểu lịch sử văn hóa và truyền thống lâu đời của làng, lại sống đạo đức, trên kính dưới nhường và được hết thảy mọi người ở Sơn Đồng kính nể.

Khi thầy mở lớp dạy chữ và dạy làm người, thì không chỉ có hàng trăm học sinh nhỏ tuổi trong xã xin theo, mà có cả các ông già, những nhà sư, thậm chí có cả cán bộ cách xa 20 cây số cũng “phi” xe máy về học cho được. Ban đầu, thầy dạy “thử nghiệm” trước cho con cháu trong nhà. Sau đó làng xã thấy bổ ích, đưa con đến xin thầy dạy chữ, học đạo. Tôi cũng may mắn là người được học thầy.

Đã gần 4 năm, thầy Nghiêm Quốc Đạt đứng lớp có tên “Lớp học Sao Khuê”. Khi căn nhà nhỏ của thầy chật ních học trò, không đủ chỗ thì thầy nhờ một phòng học của Trường THCS Sơn Đồng làm chốn giảng dạy. Cả xã và nhân dân ủng hộ. Thầy là người thanh bạch, nên nhiệt tình dạy miễn phí, chẳng nhận một đồng công lao nào, dù nhiều người đề nghị thầy nên nhận. Bởi vì thầy dạy chữ xuất phát từ tâm mình, dạy cho người tình nguyện học.

Mỗi khi có ai đến thăm, thầy đồ Nghiêm Quốc Đạt lại khoe về những học trò, giờ cũng là những “ông đồ nhí” của mình. Từ lớp học, hiện làng Sơn Đồng đang có thêm được hơn chục “ông đồ nhí” tài hoa chẳng kém những thầy đồ già cứ mỗi khi Tết đến xuân về. Cứ từ tháng Mười cho đến Giêng, Hai trong vùng có nhiều lễ hội, thầy đưa trò đến thực tập để viết chữ. Rất nhiều người nể phục những “ông đồ nhí” bởi nét bút tài hoa, là thành quả của người thầy già tận tụy.
Ai cũng biết chữ hay, chữ đẹp mới chỉ là một phần của mục đích mở lớp dạy học tình nguyện Sao Khuê, quan trọng là khi các em học hiểu hết được các từ thuật Hán nôm, hiểu được ý nghĩa từ mỗi chữ đó là các em thành người tốt. Đó là mục đích chính lớp học của thầy Đạt hướng tới. Thầy từng bảo rằng, dạy chữ Hán cũng là để bảo vệ bản sắc văn hóa của cha ông.
Cái cách mà thầy dạy cho dễ hiểu là soạn ra một cuốn giáo án dày của riêng mình. Mỗi khi dạy cho học trò xong những nét chính của chữ Hán, thầy dạy cách viết và giảng lại ý nghĩa từng chữ một. Nhất là thầy lại luôn lấy những bài học từ thực tiễn, về những quan hệ trong đời sống xã hội ra mà giảng. Trong công việc, có lẽ tôi thấy thầy là người nghiêm khắc nhất trong luyện chữ cho học trò. Thầy luôn nhắc học trò rằng, học chữ Hán không chỉ viết được chữ, đọc được hoành phi, câu đối mà còn phải biết giải nghĩa và cảm được cái đẹp cái hay trong đó nữa. Thầy bảo: Chữ chỉ đẹp khi nó được viết bằng tâm hồn của người viết.

Khi soạn giáo án, thầy Đạt tập trung về “Tam cương, Ngũ thường” của Nho giáo. Đặc biệt, những chữ như: “Nhân, Lễ, Nghĩa, Trí, Tín” thầy giảng sâu hơn. Thầy Đạt từng tâm sự: “Mong muốn lúc này của tôi chỉ là làm sao các lớp học chữ Hán được nhân lên nhiều hơn nữa. Tôi sẽ dạy miễn phí đến khi nào không thở được nữa thì thôi. Lên lớp, nhìn đám học trò mải mê tay nghiên, tay bút, lòng tôi cũng thấy thanh thản”.
Thầy Đạt đã giúp cho anh Tiến bớt nóng nảy, giúp cho cu Ni bớt chơi bời lêu lổng và học giỏi, giúp cho hàng chục học trò khác hiểu được tinh túy và bản chất đạo đức sáng ngời của Nho học, giúp cho tôi thêm vốn kiến thức làm hành trang vào đời. Thầy cũng giúp cho hàng chục tay bút khác trở thành những “ông đồ nhí” có một ngòi bút điêu luyện, bút bút nghiên nghiên bên ống mực Tầu, làm nên những bức tranh chữ sinh động, giàu màu sắc trí tuệ.

Tôi biết, thầy đã khiến cho hàng chục em nhỏ (rất dễ bị hư hỏng) đã trở thành con ngoan trò giỏi. Thầy đã làm sạch tâm hồn chúng và cho chúng liều vaccin để chống chọi với những cám dỗ ở đời. Tôi cũng khẳng định, nếu không có thầy ngay từ đầu bắt tay nắn nót từng nét, tôi đã chẳng kiên nhẫn để thi đỗ vào đại học. Tinh thần thầy trong sáng và tấm lòng thầy rộng mở, nét bút thầy tài hoa và sự hào hiệp của thầy khiến nhiều người cảm động. Tôi là đứa học trò nợ thầy ân tình, những nét bút tri ân. Và tôi nhận ra một điều, ở giai đoạn nào của cuộc đời ta, người thầy đều đáng quý và đáng kính trọng.

Theo Nguyễn Văn Học
Công an nhân dân